POURQUOI PAS? (22.7.1983)

"Hiçbir terör hareketi hoşgörülmez. Emeni aşın militanlarının yap­tıkları gibi sistemli bir biçimde Türk diplomatlarının hedef alınması, ne denli korkunç olsalar bile, herhangi bir geçmiş adına kabul edilemezler."

—— O ——

DAILY TELEGRAPH (25.7.1983)

"Tarih, ve mizaçları göstermektedir ki Türkler, katillerin belini kır­mak için, korkup geri duracaklarına tam aksine düşmanın üzerine gidecekler­dir. Ve bundan dolayı hangimiz Türkleri suçlayabilir ki?"

—— O ——

LONDRA RADYOSU (26.2.1985)

"Orly davasının yedinci günü sabah, oturumunda, iddia makamının getirdiği tanıkların dinlenmesi sona erdi. Dün gece tanıklık yapan suikast döneminin cinayet masası şefi Jajkues Genthial'in ifadesi ve avukatların kendisine yönelttiği sorulara verdiği cevaplar oturumun gece saat 23.00'e kadar uzamasına yolaçmıştı. Bu tanık ve bu sabah dinlenen yardımcısı Komiser Pierre Valero, sanıkları suçlar mahiyette konuşmalar yaptılar. Bugünkü duruşmanın şüphesiz en önemli olayı, başta Prof. Mümtaz Soysal olmak üzere, mağdur olarak duruşmaya katılan yirmi Türk'ün avukatlarının ma­nevi tanık olarak getirdiği Türk öğretim üyelerinin dinlenmesi oldu.

Prof. Soysal, soykırım suçunun 1948.BM Genel Kurulunda kabul edilen bir konvansiyona göre tanımını yaptı ve 1915'te meydana gelen olaylarda, bir ulusal, dinsel veya etnik grubun iradi olarak yokedilmesi unsurunun bu­lunmadığını, iki taraflı kıyımlar olduğunu ileri sürdü. Savunma avukatlarının soruları üzerine ise Prof. Soysal, soykırımla katliamın farklı kavramlar olduğunda ısrar ederek, 'bu olaylar bir insanlık trajedisidir, biz tarihi belgeleri isteyecek olursa, Türk hükümeti inanları kendisine vermeyi kabul edecektir' dedi.

Soysal'in konuşması büyük bir ilgiyle izlendi. Fransız basın men­supları, Türk yanlısı tezlerin ilk kez bu kadar tutarlı biçimde savunulduğunda hemfikir olduklarını bildirdiler.

Gerek Soysal, gerekse kendisinden sonra konuşan Doç. Sina Aksin ve Hasan Koni, Türk Hükümeti adına değil, kendi adlarına konuştuklarını mah­kemede önemle belirttiler...”

—— O ——

AMERİKANIN SESİ RADYOSU (27.2.1985)

"Creteil Ağır Ceza Mahkemesinde devam eden Orly davasının dünkü celsesinde, müdahil tarafın üç uzman tanığın dinlenmesinden sonra, bu sabah da Ermeni asıllı Türk vatandaşı Doç. Dr. Jtaadis Simon Haoinliyan, mahkeme heyeti önünde Türkiye'deki Ermenilerin durumu ile ilgili açıklamalarda bulundu. Haoinliyan, öğretimini Amerika Birleşik Devletlerinde yaptığını, bu ülkede kalıp yaşaması mümkün olduğu halde, Türkiye'ye dönmeyi tercih ettiğini ve bugün huzurlu bir yaşam sürdürdüğünü söyleyerek başladığı konuşmasında, Emeni tedhiş Örgütlerinin saldırılarına karşı duyduğu üzüntüyü dile getirdi ve eylemleri kınadı. Haoinliyan, daha sonra Türkiye'deki Emeni toplunuzun yaşayışı üzerinde bilgiler verdi. Dil, din, eğitim ve kültür özgürlüklerine sahip olduklarına dikkat çeken Haoinliyan, 'Ermeni asıllı bir Türk vatandaşının Türkiye'de öğretim görevlisi olarak çalışabilmesi, ayrım yapılmadığına en güzel bir örnektir' dedi.

Fransa'da yasayan Ermeni cemaati, bu defa geri planda kaldı. Sözcüleri kanlı cinayeti kınamada aceleci davrandılar. Bu arada, Orly avukatlarından birinin başkanlığını yaptığı 'Fransa'daki Ermeni Siyasi Tutuklularını Destek İçin Merkez Komitesi', sempati toplamak konusunda ender rastlanan bir şeyi denedi: Adı geçen komite, davanın başlamasından önceki haftalar içinde bir film gösterdi. Filmde, Agop Agopyan'ın kendisi hakkında tereddüde düşen müritlerinden adı Garlen Ananiyen olanını, elindeki makineli tabanca ile, yavaş yavaş nasıl öldürdüğü tüm teferruatıyla gösteriliyordu."

—— O ——

ALMANYA'NIN SESİ RADYOSU (6.3.1985)

"1981 yılında Marsilya'da Kilimciyan adlı bir teröristin yargılanması sırasında Türk tarafının müdahil avukatlığını yapan ve Ankara'da uzun araştırmalar sonu Ermeni sorununu en iyi bilen avukatlardan biri diye nitelendirilen Videl Nake, Orly davasının bundan öncekilere oranla çok farklı olduğunu belirtti. 'Fransa bu dava ile Türk aleyhtarı ve Ermeni taraflısı tutumundan ilk defa ayrılmaya başladı ve terörist örgütlere hareket yeteneği tanındıkça Fransa'nın bundan zarar gördüğünü nihayet anladı' diyen Videl Nake, verilen cezaların ağır olmadığını da sözlerine ekledikten sonra, 'jürinin birden bire, terörist bir hareket cezalandırılmadığa taktirde Fransız vatandaşlarının hayatlarını da tehlikeye soktuğunun farkına vardı ve böylece tutumunu sertleştirdi' şeklinde konuştu.

ABD KONGRE TUTANAĞI (6.3.1985)

Maryland Milletvekili Bayan Merjorie Holt'un 25 Şubat 1985 tarihinde ABD Temsilciler Meclisinde yapmış olduğu sözde Ermeni soykırımı hakkındaki karar tasarılarını eleştiren beyanatının çevrisi şöyledir:

“Sayın Başkan, bazı grupların tarih içinde meydana gelmiş feci olayları yeniden öne sürüp, üzerinden yıllar geçmiş ve soğumaya terk edilmesi gerekirken etnik husumetlerin bir anlamda devam etmesine neden olur şeklinde Kongre 'de kullanma kararında olmaları beni rahatsız etmektedir.

Kongre'ye sunulan bir önergede, 70 yıl önce ölmekte olan Osmanlı İmparatorluğu'nun Ermenilere karşı giriştiği korkunç olayların açılması istenmişti.

Tarih, Birinci Dünya Savaşı sırasında Osmanlı İmparatorluğu'na karşı bir Ermeni ayaklanması olduğunu ve Osmanlı Devletinin de buna çok sert bir şekilde tepki gösterdiğim kaydeder. Bu olaylar sırasında her iki tarafta da çok kan kaybı olmuştur.

Şimdi bizden, Osmanlı Türkiye'sinde, Türklerin Ermenilere karşı yaptığı soykırımı anmamız istenmektedir ve ben bunun hangi amaca hizmet edeceğini anlayamıyorum.

Hazır bu konuya değinmişken, Oliver Acromwell'in İrlandalılara karşı giriştiği soykırım faaliyetlerini anmak için bir önergeyi de geçirebiliriz. Ya da Fransa'daki St. Bartholomev Katliam Gününü resmen kınayabiliriz. Ya da kendi hükümetimizin Amerikan Kizılderililerine karşı yaptığı hareketlerin üzerinde de durabiliriz. Hatta daha da gerilere gidip, Cengiz Han'ın Altınordusunun barbarca hareketlerini de anabiliriz. 

Ancak, Ermenilerle Türkler arasındaki düşmanlığın tarih sayfalarındaki kanlı bir bölümünü resmen anmamız konusunda çağrıda bulunulması için herhangi bir neden görmüyorum.

Modern Türkiye, Osmanlı Türkiyesi değildir ve yıllarca önce meydana gelen olaylardan sorumlu tutulamaz. Modern Türkiye, NATO ittifakının değerli bir üyesidir ve Avrupa'nın güney kanadında önemli bir müttefiktir.

Bir Ermeni terör örgütü, yıllardır dünyanın çeşitli ülkelerinde Türk diplomatlarını öldürüyor. Amaçlarının, Türkiye'nin bir bölümünü Sovyetler Birliği'nin Ermeni kısmına (Ermenistan'a) katmak olduğunu açıkça ilan ediyorlar. Ermenistan'ın Sovyet yönetiminden kurtulmasını talep eden bir önerge için herhangi bir çağrıda bulunulması gariptir.

Hepimizin olduğu gibi, tüm Amerikalı Ermenilerin de terörizme karşı olduklarından eminim. Türk diplomatlarına karşı yapılan terörist saldırıları kınayacak bir önergeyi destekleyeceklerini umuyorum.

70 yıl önce meydana gelen korkunç olayları ancak bir önergenin kabul edilmesiyle, eski bir etnik düşmanlığı körüklemiş olmaz mıyız? Türk diplomatlara ve diğer masum kurbanlara karşı girişilen terörist saldırılan haklı çıkarmış olmaz mıyız? Bu sorunun beni çok ciddi bir şekilde endişelendirdiğini söylemeliyim.

Tarihi bir trajedinin anılarını canlandıracak, iyi ve güvenilir müttefikimiz ile ilişkilerimizi bozacak bir önergeyi geçilmeli miyiz? çok ciddi bir hata

Eski yaraları deşmektense, onları iyileştirme yoluna gitmeliyiz."